Chủ động nhận diện – Chủ động ứng phó với rủi ro phòng vệ thương mại

Ngày 18/9/2026, Cục Phòng vệ thương mại – Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn Phòng vệ thương mại năm 2026 tại thành phố Hải Phòng với chủ đề “Thúc đẩy năng lực sản xuất quốc gia – Kiến tạo động lực cho tăng trưởng”.

Diễn đàn có sự tham dự của lãnh đạo Bộ Công Thương, Cục Phòng vệ thương mại, đại diện các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp. Các nội dung trao đổi tập trung vào việc nâng cao năng lực sản xuất trong nước, nhận diện sớm rủi ro thương mại và chủ động sử dụng hiệu quả các công cụ phòng vệ thương mại.

Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh. Tạp chí Công thương

Hiệp hội Nhôm Thanh Định hình Việt Nam tham dự Diễn đàn với tư cách đại diện tiếng nói của ngành nhôm thanh định hình, tham gia trao đổi về những sức ép cạnh tranh mà doanh nghiệp trong nước đang phải đối mặt và vai trò của hiệp hội trong việc hỗ trợ doanh nghiệp chủ động ứng phó với các vấn đề phòng vệ thương mại.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tại Diễn đàn. Ảnh. Tạp chí Công Thương

Áp lực cạnh tranh của ngành nhôm thanh định hình

Từ thực tiễn hoạt động của các doanh nghiệp trong ngành, đại diện Hiệp hội Nhôm Thanh Định hình Việt Nam cho rằng một trong những khó khăn hiện nay là cơ cấu chi phí sản xuất còn cao. Ngành nhôm trong nước vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, trong khi các chi phí về logistics, điện, dầu, gas và nhiều yếu tố đầu vào khác đều tác động trực tiếp đến giá thành sản xuất.

Bên cạnh đó, năng lực công nghệ giữa các doanh nghiệp chưa đồng đều. Một số doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền hiện đại, trong khi một bộ phận doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc đổi mới công nghệ. Đây là những yếu tố ảnh hưởng đến năng suất, mức tiêu hao nguyên liệu và chi phí sản xuất, qua đó tác động đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Hiệp hội cũng lưu ý đến sự khác biệt về chính sách hỗ trợ sản xuất và xuất khẩu giữa các quốc gia. Tại một số thị trường, doanh nghiệp có thể được hưởng các chính sách như hoàn thuế đối với hàng xuất khẩu hoặc các chương trình hỗ trợ xuất khẩu, qua đó tạo ra những lợi thế nhất định trong cạnh tranh quốc tế.

Theo Hiệp hội, đây không chỉ là vấn đề của từng doanh nghiệp mà cần được nhìn nhận ở góc độ sức cạnh tranh của cả ngành. Doanh nghiệp cần tiếp tục đầu tư công nghệ, nâng cao năng suất và tối ưu hóa chi phí; đồng thời cần có những chính sách phù hợp với thực tế sản xuất trong nước và góp phần duy trì môi trường cạnh tranh công bằng.

Hiệp hội – cầu nối giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý

Một nội dung quan trọng được Hiệp hội Nhôm Thanh Định hình Việt Nam chia sẻ tại Diễn đàn là vai trò của hiệp hội trong việc chủ động phòng ngừa và ứng phó với rủi ro phòng vệ thương mại.

Theo đó, Hiệp hội cần phát huy vai trò kết nối doanh nghiệp, tập hợp thông tin và từng bước xây dựng dữ liệu ngành, qua đó hỗ trợ nhận diện sớm những dấu hiệu bất thường trên thị trường. Đồng thời, doanh nghiệp cũng cần chủ động chuẩn bị hồ sơ, số liệu đầy đủ và minh bạch, đặc biệt đối với các thông tin về sản xuất, nguyên liệu, chi phí và thị trường. Đây là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp và Hiệp hội có thể phối hợp kịp thời khi phát sinh các vấn đề liên quan đến phòng vệ thương mại.

Về phía cơ quan quản lý, việc tăng cường cảnh báo sớm đối với các sản phẩm và thị trường có nguy cơ phát sinh vụ việc phòng vệ thương mại sẽ giúp doanh nghiệp và hiệp hội có thêm thời gian chuẩn bị, chủ động xây dựng phương án ứng phó.

Thông điệp được Hiệp hội Nhôm Việt Nam nhấn mạnh tại Diễn đàn là:

“CHỦ ĐỘNG NHẬN DIỆN – CHỦ ĐỘNG ỨNG PHÓ”

Đây cũng là định hướng cần được thúc đẩy trong toàn ngành nhôm: Hiệp hội chủ động kết nối và xây dựng dữ liệu; doanh nghiệp chủ động chuẩn bị thông tin; cơ quan quản lý chủ động cảnh báo và hỗ trợ.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa ba bên sẽ góp phần nâng cao khả năng nhận diện rủi ro, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, đồng thời củng cố năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của ngành nhôm Việt Nam.

Diễn đàn Phòng vệ thương mại năm 2026 tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy ứng phó sang chủ động quản trị rủi ro thương mại, trong đó dữ liệu, cảnh báo sớm và năng lực sử dụng công cụ phòng vệ thương mại trở thành những yếu tố quan trọng đối với doanh nghiệp và các hiệp hội ngành hàng.